"Trendspotting Istanbul doet verslag van de Istanbul Biënnale 2009, een internationale tentoonstelling van hedendaagse kunst waarbij de rijke cultuur geschiedenis van Istanbul een belangrijke rol speelt. Het programma besteedt ook aandacht aan de stad zelf, een unieke metropool die als enige ter wereld op twee continenten ligt, Europa en Azië." Met Bertold Brecht als inspiratiebron. "Wie de wereld wil verbeteren moet eerst kritisch kijken naar zichzelf."
Met veel verbazing heb ik de afgelopen week de film 'Hans. Een leven voor de dood' opnieuw bekeken. Reden is de enorme somberheid waarmee de film over de artistieke, drugs gebruikende Hans van Sweeden is doortrokken. In 1983 zag ik de twee-en-half uur durende documentaire voor het eerst. Destijds ging ik helemaal op in alle persoonlijke verhalen en had ik bewondering voor de gekwelde rebel Hans van Sweeden. Nu bijna 30 jaar later realiseer ik me de enorme afstand die er in de tijd is ontstaan. Die mensen zijn heel herkenbaar, maar ook zo tòtaal anders.
De documentaire is opgebouwd uit de persoonlijke herinneringen van een grote groep mensen die veel contact met Hans hebben gehad en onder de indruk van hem waren. Een grote groep min of meer bekende Nederlanders als Willem Nijholt, Shireen Strooker, Jan Cremer, Misha Mengelberg, Robert Jasper Grootveld, Manfred de Graaf. De film fascineert ook door het sombere tijdsbeeld, dat Van Gasteren terugblikkend op de jaren zestig en zeventig geeft. Veel mensen lijken door het pessismisme van de jonge Hans te zijn aangestoken. 'Je wordt alleen geboren en sterft alleen. En daartussen leef je alleen. Een bevrijdende gedachte', stelt bijvoorbeeld Jan Cremer.
Fascinerend is natuurlijk de blik van de filmer Louis van Gasteren ook, omdat hij omstreden raakte door de moord die hij in de oorlog gepleegd schijnt te hebben. 'Op 24 mei 1943 bracht Van Gasteren in zijn Amsterdamse woning de joodse onderduiker Walter Oettinger om het leven door hem met een zware kabel op het hoofd te slaan', meldt Wikipedia. Eric Slot schreef over deze zaak het boek De dood van een onderduiker. Zie: Raadsels rond een moord.
De handen worden geschilderd door Robert Jasper Grootveld. Ze zijn een eerbetoon aan de vele arbeiders die met hun blote handen een nieuwe school - ik meen een ambachtsschool - hebben gebouwd.
Begin dit jaar verscheen de prachtige dvd-box Louis van Gasteren, met dertien films, waaronder Een Nieuw Dorp op Nieuw Land, Allemaal Rebellen en Hans het Leven voor de Dood.
In this candid and extensive interview following the release of his new novel, Breath,
Tim Winton talks to Martin Flanagan about the influences on his
writing, his relationship to his work, and the difficulties he's faced
as a writer. In a wide-ranging conversation, Winton discusses the place
of water and drowning in his books; the moment of Cloudstreet's
break-out success; Western Australia, and the endearing but troubled
Fremantle Football Club. This conversation is exclusive to SlowTV.
Zondagavond eind juli. Saalfeld. Een middeleeuws stadje met prachtige stadspoorten met een ui-toren, een slotruïne en grote stukken stadswal. Overal historische gebouwen, veel nieuwbouw en geruineerde villa's.
Saalfeld is als de meeste steden, stadjes en dorpen die we gezien hebben bezig met een inhaalbeurt. Je ziet jongeren die huizen opknappen, culturele initiatieven en sociale voorzieningen zoals Clubhaus der Jugend, Pflegeheime en Betreut Wohnen. Lees verder...
Indrukwekkende rondleiding door concentratiekamp Buchenwald. Het ligt tien kilometer van de cultuurstad Weimar. Veel politieke tegenstanders, joden, homo's en zigeuners van de Nazis werden hier vastgehouden, afgebeuld, uitgehongerd, terechtgesteld, gemarteld, kapotgemaakt.
In totaal kwamen zo'n 55000 mensen om,
waaronder 8000 Russen met banden met de communistische partij die hier
een nekschot kregen. De stad kun je vanaf de heuvel zien liggen, de
schoorsteen van de verbrandingsovens rookte bijna continu, het kamp
stond vol met schijnwerpers. Maar na de oorlog beweerden bewoners van
Weimar die door het Amerikaanse leger gedwongen werden te kijken naar
de opgestapelde lijken: 'Wir haben es nicht gewußt'.
De methoden van ontmenselijking worden levensgroot in beeld gebracht
waaronder het afnemen van alle bezittingen, kaalscheren, uithongeren,
maanden in een donkere isolatiecel zonder raam en verwarming liggen
wegrotten, uren op appèl staan, openbare executies, met een paar
duizend man in een barak zonder wc gepropt worden, continue
vernederingen en mishandelingen.
De juriste Anke
Klùßendorf doet haar werk als voorlichtster vrijwillig. Ze wil
voorkomen dat de neonazistische NPD die in heel Duitsland en Weimar iin
opkomst is, verder groeit. Ze vertelt dat Hitler president Hindenburg
overhaalde om met paragraaf 48 uit de grondwet van de Republiek van
Weimar alle democratische burgerrechten uit te schakelen. 'Hoe
democratisch was die grondwet van Weimar (van 1919) dan eigenlijk?',
vraagt ze zich af.
Ook na de oorlog zijn in Buchenwald nog mensen
gestorven omdat de nieuwe machthebbers - de communisten - hun politieke
tegenstanders er onder erbarmelijke omstandigheden vasthielden. De
Spaanse communist Jorge Semprun beschreef in 'De grote reis' hoe hij in
Buchenwald de oorlog heeft overleefd. Foto's van de tentoonstelling
'Schwarz auf Weiß' zijn te vinden op: www.buchenwald.de/fotoarchiv/
De website over Kleurrijk Welzijn is nu zo'n twee maanden online en het was voor mij een van de leukste projecten van 2006. Samen met Harry Mertens en Mellouki Cadat heb ik een lijst met welzijnswerkers gemaakt en die werden uitgebreid geinterviewd over hun werk en gefotografeerd door Claudia Kamergorodski. Prachtige verhalen en beelden. Bijzondere herinneringen bewaar ik aan de interviews met Loes van der Meer, Wouter Muller en Steve Monsanto. Professionals voor wie de term kleurrijk helemaal opgaat. Waarschijnlijk uniek in de geschiedenis van het Nederlandse welzijnswerk. Zie: www.kleurrijkwelzijn.nl.
