Hieronder een selectie uit mijn artikelen uit de jaren negentig tot nu.
Onder het kopje 'Welzijnspopulisme' verscheen in TSS (november 2011) mijn artikel 'Burgerkracht: het populisme aan de macht'.
Citaat: ''Het essay gaat uit van premissen die als onweerlegbare waarheden worden gepresenteerd: burgers staan buiten spel in het beklemmende onderonsje ('wurggreep') tussen instellingen en gemeenten. En de burger is een onmondige consument geworden van 'welzijnssupermarkten' (een denigrerende term van Daniël Giltay Veth, die niet wordt onderbouwd). Klinkt spannend, dit grote complot van overheid en instituties om de burger buiten spel te houden, maar de bewijsvoering rammelt nogal.' Download Burgerkracht_Populisme aan de macht
Andere links: Revolutie in de welzijnspolder en Nico de Boer: ‘Aan de welzijnsinstelling als supermarkt komt een eind’
Opbouwwerk zelfstandig houden is monomaan. Jan Willem Duyvendak over opbouwwerk en samenlevingsopbouw.
Jan Willem Duyvendak houdt zich tegenwoordig als hoogleraar Sociologie onder meer bezig met integratie en de rol van de middenklasse. Tussen 1996 en 2002 richtte hij zich als bijzonder hoogleraar 'Wetenschappelijke grondslagen van het opbouwwerk' speciaal op de professionalisering van het opbouwwerk. Vanuit die leerstoel werkte hij nauw samen met LCO-directeur Wil van de Leur. "0pbouwwerk kan niet gemist worden, maar daarvoor hoef je het niet apart te organiseren. Dat is nog steeds de discussie met Wil, ook postuum."
UIt: Oplossingen uit het ongerijmde. Over de betekenis van het opbouwwerk, red. Fenny Gerrits e.a., MOVISIE, 2009 Download Jan Willem Duyvendak over opbouwwerk 2008
Herrema aan de subsidiepomp
Het moet maar eens afgelopen zijn met het rondpompen van subsidies in het welzijnswerk. Instellingen die met jongeren werken en geen successen laten zien, worden komend jaar flink gekort. De Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA) vindt dat het welzijnswerk te weinig waar voor zijn geld levert bij de aanpak van multiprobleemgezinnen. Ingezonden commentaar in: Het Parool, 9 mei 2007
Milieuvergunningen met een luchtje
Honderden boeren hebben milieuvergunningen op zak waar ze helemaal geen recht op hebben. 'Er zijn geen gemeenteambtenaren die openlijk zeggen dat ze creatief met de regels omgaan.' Dit was een uitspraak van Volkert van der Graaf (actief voor de actiegroep Milieuoffensief) die een kleine vier jaar later Pim Fortuyn doodschoot. Intermediair 29 oktober 1998.
Download pdf Milieuvergunningen met luchtje oktober 1998
Marc Spruyt: 'Het Vlaams Blok is een elitaire partij'
"Het racisme is ideologisch gezien een bijkomstigheid in het Vlaams Blok. Het rechtse karakter van die partij blijkt vooral uit de vijandige opstelling tegenover werknemers en hun belangen."Aldus de Antwerpse politicoloog Marc Spruyt, auteur van het boek Wat het Vlaams Blok verzwijgt. Zijn boek schetst een beeld van de samenleving die ontstaat als het Vlaams Blok de macht krijgt. (De Helling, voorjaar 2001)
Download pdf Marc Spruyt Het Vlaams Blok is elitair voorjaar2001
Ayaan Hirsi Ali over noodzaak tot emancipatie van moslims:'Dwang op collectief niveau is nog taboe'
'Het leed van moslimvrouwen is grotendeels onzichtbaar', stelt politicologe Ayaan Hirsi Ali. Toch is het volgens haar hoog tijd voor een radicale emancipatie. Er is een kruistocht tegen eenzijdige religieuze informatie nodig. 'Hulpverleners moeten eerder hun mond opendoen.' Ik was een van de eerste journalisten die Ayaan Hirsi Ali interviewde. (Zorg + Welzijn, 24 april 2002)
Download pdf Ayaan Hirsi Ali Zorg + Welzijn april 2002
Criminoloog Hans Boutellier over vrijheid en onveiligheid: ‘Welzijnswerk moet normen stellen’
De burger wil absolute vrijheid. Maar ook absolute bescherming van de overheid. Dit paradoxale verlangen beschrijft de criminoloog Hans Boutellier in zijn boek ‘De veiligheidsutopie’. Hij pleit voor een nieuw debat over publieke moraal. ‘De normatieve opdracht was eigenlijk de kern van het welzijnswerk. Die is verdwenen. We hebben er niets voor in de plaats kregen.’ (Zorg + Welzijn, 24 juli 2002)
Download pdf Hans Boutellier_24 juli 2002
Gebedshuis of buurthuis. De rol van moskeeverenigingen bij intergratie en participatie
Hoe representatief zijn zelforganisaties voor de allochtone bevolking? Volgens sommige onderzoeken maken ze een grote bloei door, terwijl andere rapporten erop wijzen dat de participatie in zelforganisaties snel afneemt. (Zorg + Welzijn, 24 juli 2002)
Download pdf Gebedshuis of buurthuis_juli 2002
De herwaardering van het opbouwwerk. Sociaal werk zonder bijbedoelingen
Na lange tijd in het defensief te hebben gezeten, heeft het opbouwwerk de wind weer mee. Het ontdekt nieuwe samenwerkingspartners, stelt meer eigen prioriteiten en opereert steeds vaker zelfstandig op de markt. 'Zonder opbouwwerk krijg je veel buurten niet meer aan de gang.'(Zorg + Welzijn 14, 21 augustus 2002)
Download pdf De herwaardering van het opbouwwerk augustus 2002
Burgemeester Job Cohen over religie en integratie: 'Allochtonen dreigen de samenleving de rug toe te keren'
'Allochtonen trekken zich terug uit de samenleving en dat is gevaarlijk,' stelt Job Cohen (PvdA). De burgemeester van Amsterdam stelt zich kritisch op in het integratiedebat. Maar in plaats van 'zeggen wat voor de mond komt' houdt de huidige Amsterdamse burgemeester liever 'de boel bij elkaar'. Zorg + Welzijn sprak op 8 januari met Cohen over de rol van religie, moskee versus zelforganisaties en subsidiëring van sociaal-culturele activiteiten. 'Nu praten we elkaar de put in.' (Zorg + Welzijn, 29 januari 2003)
Download pdf Job Cohen over de Islam februari 2003
John McKnight, grondlegger van de ABCD-methode, over buurtgericht werken in Nederland: 'Marginale groepen worden vaak buiten bewonersorganisatie gehouden'
Opbouwwerkers maken zich in Nederland vaak niet druk om participatie.' Dat stelt John McKnight, degrondlegger van de asset based community development, naar aanleiding van zijn bezoek aan de ABCDprojecteneind april in Nederland. In plaats van het projectmatig oplossen van maatschappelijke problemen, ziet McKnight opbouwwerk als ondersteuning van buurtorganisaties. (Zorg + Welzijn 08, 7 mei 2003)
Download pdf John McKnight over de ABCD-methode voor buurtgericht werken mei 2003
Evelien Tonkens over ‘getemde’ professionals en ‘mondige’ burgers: ‘Marktdenken roept slechtste in beiden op’
Professionals moeten zichzelf bevrijden uit de ‘klauwen van de markt en de bureaucratie’. Dat blijkt uit de nieuwe bundel artikelen ‘Mondige burgers, getemde professionals’ van Tweede Kamerlid Evelien Tonkens (GroenLinks). Vraagsturing vindt Tonkens ‘onzinnig´ en bij een fenomeen als ‘accountability’ plaatst ze vraagtekens. ‘Professionals moet je niet afrekenen op getallen, maar op verhalen.’ (Zorg + Welzijn, september 2003)
Download pdf interview met Evenline Tonkens_10 september 2003
Belevingsgerichte zorg: De combinatie van ervaringskennis en professionaliteit
‘Belevingsgerichte zorg’ komt direct voort uit de huidige roep om vraaggerichte zorg, maar gaat daarbij uit van de combinatie van ervaringskennis van de cliënt en professionele deskundigheid. De zorgverlener gaat op zoek naar het verhaal van de cliënt en let tegelijk goed op de eigen grenzen. Eerste artikel in de rubriek Methodiek, later omgedoopt tot Goede praktijken. (Zorg + Welzijn, 15 oktober 2003)
Download pdf Methodiek_Belevingsgerichte zorg 15 oktober 2003
Steunpunten relationeel geweld Amsterdam: De cirkel van geweld systematisch doorbreken.
De Vrouwenopvang Amsterdam is een van de instellingen met een sluitend zorgaanbod voor de bestrijding van relationeel geweld. De hulp is systeemgericht, outreachend en gericht op samenwerking met instellingen en sociale omgeving van het slachtoffer. ‘Zonder samenwerking met de politie zouden wij veel inventiever moeten zijn.’ (Zorg + Welzijn 29 oktober 2003)
Download pdf Methodiek tegen huiselijk geweld 29 oktober 2003
Vrijwilligerswerk in welzijnswerk lonkt naar meer erkenning. ‘Diversiteit in personeel verrijkt de organisatie'
Welzijnswerk draait voor een groot deel op vrijwilligers. Toch hebben weinig instellingen hiervoor een goed beleid ontwikkeld. Qua informatie, begeleiding en waardering blijven vrijwilligers ver achter bij beroepskrachten. ‘Luister naar ze. Laat ze met voorstellen komen, geef ze de ruimte en denk mee.’ (Zorg + Welzijn, 28 januari 2004)
Download pdf Vrijwilligers en welzijn januari 2004
De onzichtbare voorloper. Welzijnswerk en integratiebeleid: dertig jaar worstelen
‘Bruggen bouwen,’ het eindrapport van de commissie-Blok die onderzoek deed naar het integratiebeleid, belicht nauwelijks de rol van welzijnsinstellingen. Liet de welzijnssector het afweten bij het integratiebeleid of was zealleen maar onzichtbaar voor de buitenwereld? ‘De politiek zei: u bereikt die doelgroepen niet, maar het buurthuiszat hier elke dag helemaal vol.’ (Zorg + Welzijn, 25 februari 2004)
Download pdf Welzijnswerk onzichtbare voorloper_februari 2004
Directeur Combiwel na overname welzijnsstichting: ‘Aanbesteding Zeeburg is zo smerig gelopen'
De overname van de Stichting Welzijn Zeeburg door Alcides in 2003 rammelde aan alle kanten. Dat stelt Hans Zuiver, directeur van Combiwel en Maatschappelijk Ondernemer 2004. ‘En de directeur van Welzijn Zeeburg was de mol in de onderhandelingen.’ (Zorg + Welzijn, 26 januari 2005)
Download Zeeburg_aanbesteding_26januari2005
Ahmed Marcouch (ambtenaar jeugdbeleid) over Marokkaanse opvoeding: ‘Confronteer ouders keihard met hun afwezigheid’
Incidenten rond Marokkaanse jongeren tuimelen over elkaar heen. Bert en Marja die uit de Diamantbuurt werden weggepest, de moord op Theo van Gogh en het dodelijk ongeluk van tasjesdief Ali el B. deden de emoties hoog oplopen. Waar is de uitweg? Ahmed Marcouch, beleidsambtenaar jeugd en veiligheid en woordvoerder van de Marokkaanse moskeekoepel in Amsterdam, spreekt ouders op hun verantwoordelijkheid aan. ‘Marokkaanse ouders doen te gemakzuchtig over opvoeding.’ (Zorg + Welzijn, 9 februari 2005)
Download pdf Ahmed Marcouch over opvoeden 9 februari 2005
Criminoloog Henk Ferwerda over de Amsterdamse Diamantbuurt: 'Ketenaanpak? Dat blijft vaak een papieren tijger'
Bert en Marja verhuisden in oktober uit de Amsterdamse Diamantbuurt, nadat ze een jaar lang door Marokkaanse jongeren waren gepest. Hoewel de situatie in werkelijkheid veel minder zwart-wit lag, ontstond er een ongekende mediahype. Burgemeester Cohen gaf criminoloog Henk Ferwerda (Advies- en Onderzoeksgroep Beke in Arnhem) de opdracht een plan van aanpak te ontwikkelen. ‘Er zit al veel professionaliteit in die wijk. Die aanpak willen wij bundelen.’ (Zorg + Welzijn, 30 maart 2005)
Download pdf nieuwsinterview_Ferwerda_30 maart 2005
Manoeuvreren in een mijnenveld. Radicalisering moslimjeugd doet appèl op welzijnswerk
Volgens onderzoek van de inlichtingendienst AIVD uit december radicaliseert de moslimjeugd in rap tempo. Zo’n honderd islamradicalen zouden bereid zijn geweld te gebruiken tegen respectloze ongelovigen. Wat moet het welzijnswerk daarmee? ‘De slachtofferrol van allochtonen is heel lang door het welzijnswerk bevestigd, maar dat is funest.’ (Zorg + Welzijn, 23 februari 2005)
Download pdf Mijnenveld_radicalisering_23 februari 2005
Gekrenkt uit het gewone leven gestapt. Tentoonstelling ‘Paradijsvogels of zorgwekkende zorgmijders?’
Als onderdeel van de manifestatie ‘Beeldvorming van buitenbeentjes’ opende Het Dolhuys, museum van de psychiatrie in Haarlem, onlangs de tentoonstelling ‘Paradijsvogels of zorgmijders?’ Een fascinerende tentoonstelling over kluizenaars uit de vorige eeuw die met het normale leven hebben gebroken. ‘Vroeger hadden deze zonderlingen wel een positie als lid van de gemeenschap.’ (Zorg + Welzijn, 26 oktober 2005)
Download ZNW0182005_paradijsvogels.pdf
Astrid Kuiper van Hallo Buuf!: ‘Steek je hand eens uit in plaats van een vuist te maken’
Astrid Kuiper manifesteert zich sinds tweeënhalf jaar als actieve buurtbewoonster in de Amsterdamse Indische Buurt. Ze trok landelijk de aandacht met acties als Hallo Buuf! en Indische Buurt 2010. Kuiper lijkt de gaten te vullen die de instanties laten vallen en ontpopt zich steeds meer als een vrijwillige emancipatie-, jongeren- en opbouwwerkster in eigen persoon. (Zorg + Welzijn, 26 oktober 2005)
Download Actieve burgers_Astrid_Kuiper_26 oktober 2005
Sombermans op herhaling. Over Koning burger. Nederland als zelfbedieningszaak - Jos van der Lans.
Publicist en GroenLinks-senator Jos van der Lans borduurt in zijn essaybundel ‘Koning Burger’ in een aantal hoofdstukken voort op zijn boeken ‘Bemoeien werkt’ (2003) en ‘Het woninkrijk der Bloemstraters’ (2003). Hierin hield hij al pleidooien voor de terugkeer van welzijnswerkers in de straat.
Download pdf Jos van der Lans_Koning Burger_2006
Blijven vechten tegen het stigma in de Bartjes
In de Bartjes in Den Bosch, landelijk bekend als de Graafsewijk, gaat nu alles ogenschijnlijk zijn gangetje. Een klein jaar geleden was dat wel anders, toen er na een SBS-uitzending over probleemwijken grootscheepse rellen uitbraken. Welke rol speelt welzijn bij het herstel van de leefbaarheid en het zelfvertrouwen? ((Zorg + Welzijn, maart 2006)
Download pdf Bartjes tegen stigma_maart 2006
Mellouki Cadat, co-auteur ‘Culturele contrasten’: ‘Etnische tegenstellingen nemen helemaal niet toe'
De culturele contrasten tussen etnische groepen nemen helemaal niet toe. Voor zover ze wel toenemen, hoeven de verschillen niet tot conflicten tot leiden. Dat stelt Mellouki Cadat, NIZW-onderzoeker enco-auteur van het boek ‘Culturele contrasten’. Cadat neemt rigoureus afstand van de conclusies die auteur Gabriël van den Brink aan de studie verbindt. ‘Als marxist zag hij vroeger alles als klassenstrijd,nu ziet hij alles als culturele strijd.’ (Zorg + Welzijn, april 2006)
Download pdf Mellouki Cadat over Culturele contrasten april 2006.pdf
Loes van der Meer: ‘Goede welzijnswerkers luisteren naar wat mensen echt bezighoudt, wat hun zorgen zijn’
Loes van der Meer is vrouwenwerkster. Ze studeerde in de jaren zestig sociaal-cultureel werk aan De Horst, woonde drie jaar in Zuid-Afrika en deed, terug in Nederland, twintig jaar lang allerlei soorten vrijwilligerswerk. Landelijk bekend werd ze met het succesvolle Bezoekvrouwenproject voor allochtone vrouwen in Zwolle en Kampen. (Kleurrijk Welzijn, juni 2006)
Download pdf Loes van der Meer van Kleurrijk Welzijn
M’hamed Yahia: ‘Het belangrijkste is communicatie, respect, luisteren, door vragen’
Jongerenwerker M’hamed Yahia wil jongeren helpen de juiste keuzes te maken. Daarvoor zoekt hij ze op op allerlei ‘vindplaatsen’ en steekt hij overal zijn voelsprieten uit. Een van zijn grote successen is het Coachingsproject, waarbij succesvolle jongeren VMBO’ers begeleiden om te voorkomen dat ze hun opleiding afbreken. ‘Je moet steun verwerven in een netwerk van collega-instellingen. Als zij de ervaring hebben dat de samenwerking goed is, gaat de profilering vanzelf. (Kleurrijk Welzijn, juni 2006)
Download pdf M'hamed Yahia van Kleurrijk Welzijn
Bert Holman (Hoofd Wmo VWS): ‘De Wmo zet het welzijnswerk weer op de kaart’
Als projectleider is Bert Holman nauw betrokken bij de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning vanuit het ministerie van VWS. Holman en zijn team toerden daarvoor meer dan een jaar door Nederland. Hoe ver zijn de gemeenten nu met de voorbereiding? ‘Het aardige van de WMO is dat mensen weer eens moeten nadenken over wat ze doen.’ (Zorg + Welzijn, 6 september 2006)
Download pdf_Bert_Holman september 2006
Onderzoeker Frank Buijs: ‘Jongerenwerkers kunnen radicale jongeren bij de lurven pakken’
In ‘Strijders van eigen bodem’ schetsen Frank Buijs en zijn collega’s de ontwikkeling van radicaliserende moslimjongeren. Welke rol hebben welzijnswerkers en jongerenwerkers volgens Buijs bij het tegengaan van radicalisering? ‘Jongerenwerkers moeten de aanlokkelijkheid van het radicalisme begrijpen.’(Zorg + Welzijn, 8 november 2006)
Download pdf Frank Buijs_november 2006
Lebensräume für Jung und Alt: Burenhulp als uitkomst voor de vergrijzing
Ook Duitsland vergrijst in hoog tempo. Gezien de financiële problemen waarmee het land worstelt is het ondenkbaar dat alle zorg door professionals kan worden geleverd. Zorg + Welzijn bezocht samen metMEE Noordwest Holland en Nederlands Platform Ouderen en Europa (NPOE) een woonvorm voor meerdere generaties in Zuid-Duitsland. Burenhulp staat er centraal. (Zorg + Welzijn, april 2007)
Download pdf Lebensraume für Jung und Alt Zorg + Welzijn april 2007
Prinsjesdag 2008. Participeren tot je erbij neervalt
De overheid doet een steeds groter beroep op de zelfredzaamheid en participatie van de burger. De reden daarvan lijkt niet zozeer ideologisch, maar vooral financieel. Zelfs een lokaal programma voor de ondersteuning van kwetsbare burgers in het Wmo-beleid wordt stopgezet. (Zorg + Welzijn, 1 oktober 2008)
Download pdf_Prinsjesdagcommentaar_Zorg + Welzijn 2008
Fred Beekers (VanHarte Resto’s): ‘Eten is eigenlijk bijzaak’
Fred Beekers bedacht in 2004 de formule van het VanHarte Resto, het wijkrestaurant als warme ontmoetingsplek in de wijk. Het eerste restaurant ging in 2005 in het Haagse Laakkwartier van start. Eind dit jaar zijn het er al 25, verspreid over heel Nederland, en de keten groeit intussen snel verder. ‘Het is een schande hoe we helegroepen laten zitten. Dat pakken we aan en dat doen we op een leuke manier.’ (Zorg + Welzijn, 8 april 2009)
Download pdf Fred Beekers april 2009
‘Integratie mislukt als mensen elkaar niet ontmoeten’. Tweezijdige integratie in het Bunte Kreuzberg
Het ontmoetingscentrum van de Berlijnse Arbeiterwohlfahrt Verrein begon ooit als consultatiebureau voor buitenlandse werknemers. In de jaren ’90 richtte het zich vooral op de ontplooiing van oudere migranten. Nu ligt de focus op actief burgersschap. Het opbouwwerk speelt daarbij de hoofdrol. (Zorg + Welzijn, juli 2009)
Download pdf Tweezijdige_integratie in het Bunte Kreuzberg juli 2009
Oud-staatssecretaris Jet Bussemaker blikt terug: ‘De aanbesteding had ik graag uit de Wmo gehaald’
Vlak na de kabinetsval praat Jet Bussemaker over haar periode als staatssecretaris bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Meer hulp achter de voordeur, betere maatschappelijke opvang en een redelijke overgang van de huishoudelijke hulp naar de Wmo ziet ze als belangrijke successen. ‘Het liefst ga ik morgen weer aan de slag’ (Zorg + Welzijn, Wmo-bijlage, mei 2010)
Download pdf Wmospecial_2010_interview Jet Bussemaker
Jos van der Lans: ‘Welzijn? Geen hond weet wat het voorstelt’
Bemoeizorg, outreachend werken en Eropaf. Eigenlijk al sinds zijn publicatie ‘Naar een modern paternalisme’ (1993) maakt publicist Jos van der Lans zich sterk voor wat sinds kort ‘Welzijn Nieuwe Stijl’ heet. Hij pleit voor de afschaffing van de term welzijnswerk. ‘We hebben er een rommeltje van gemaakt.’ (Zorg + Welzijn, Wmo-bijlage, mei 2010)
Download pdf Wmospecial_2010_interview Jos van der Lans
Doenja-directeur Heinz Schiller: ‘Het is dweilen met de kraan open’
Welzijnsdirecteur Heinz Schiller stelde vorig jaar in de Volkskrant dat het welzijnswerk in Kanaleneiland nauwelijks zoden aan de dijk zet. Niet welzijnswerk, maar beter onderwijs, ouderbetrokkenheid, werk en herstructurering helpen de bewoners vooruit. ‘Het welzijn is niet de spil.’ (Zorg + Welzijn, juni 2010)
Download pdf juni 2010 Heinz Schiller
Hafize Karaçelik, wijkmaatschappelijk werker (Welzijn Eindhoven): ‘Ik kom achter heel veel voordeuren’
Ze werkt voor Welzijn Eindhoven in de achterstandswijk Doornakkers. Hafize Karaçelik werd bij het Welzijnsdebat in oktober uitgeroepen tot de Zorg + Welzijn Jonge Professional van het Jaar. ‘Ik weet waar mijn kwaliteiten zitten. Mensen benaderen me gemakkelijk.’ (Zorg + Welzijn, februari 2011)
Download pdf interview Hafize_Karecelik februari 2011
Renate Wilkening, Nachbarschafts- und Selbsthilfe-Zentrum, Berlijn: ‘Niet bang voor budgetcuts’
Renate Wilkening is bankier en sociaal werker. Die combinatie maakt haar geknipt voor de functie van directeur van het Nachbarschafts- und Selbsthilfe-Zentrum in de ufaFabrik, in Berlijn Tempelhof. ‘Elke sociaal werker is bij ons ook opbouwwerker.’ (Zorg + Welzijn juli 2011)
Download pdf interview Renate Wilkening_UFA Fabrik_juli 2011
